Projectinfo

IMPROVISING HANDS IMPROVISING MINDS

Improviserende handen, geïmproviseerde muziek

En wéér heeft ideeënkunstenares en muzikant Bernadette van Beurten een opmerkelijk project onder handen. Was het eerst een onderzoek naar de invloeden van straatgeluiden (verkeer, carillon) op improviserende muzikanten en het versmelten van hun muziek met geluiden van buitenaf, was het daarna een intrigerend project waarbij Utrechtse blazers in beeld en geluid die ene, voor hen favoriete noot  produceerden, nu gaat het om een diepgravende speurtocht naar wat er gebeurt bij het improviseren van musici.

Muziek van binnenuit: hersenen en improvisatie

Bij wetenschappelijk onderzoek [1] is vastgelegd wat er in de hersenen gebeurt als muzikanten genoteerde muziek spelen. Daarna is geregistreerd wat er in het hoofd gebeurt wanneer er vrij wordt geïmproviseerd. Eenvoudig gezegd gebeurt het volgende: als jazzmuzikanten improviseren worden hersengebieden die met zelfcontrole te maken hebben gedeactiveerd, en gebieden die met creativiteit te maken hebben geactiveerd. Deze losgemaakte toestand kan vergeleken worden met, bijvoorbeeld, dromen, meditatie en geïnspireerde creativiteit in het algemeen.

Hersenen en Handen

Is muziek ‘bedacht’ voordat de handen haar uitvoeren, hoe is de relatie tussen hersenen en handen, wordt elk detail van een improvisatie in een miniem onderdeel van een seconde naar de handen ‘gestuurd’ en hoe werkt dat met in de geest opgeslagen en vaker gehoorde of gespeelde notenreeksen? Al deze vragen (en waarschijnlijk nog meer!) zullen door Bernadette aan improviserende muzikanten worden gesteld. Kunnen zij beschrijven in welke ‘state of mind’ zij verkeren als zij improviseren? Kunnen ze iets zeggen over de link tussen hersenen en handen? Gebeurt het weleens dat  handen de hersenen verrassen, met andere woorden: lijken de handen onafhankelijk dingen te doen?

Het fenomeen creativiteit

Van Beurten wil met dit project een discussie op gang brengen over creativiteit in het algemeen,  en die van improviserende muzikanten in het bijzonder. De ervaringen van acht professionele jazzmuzikanten gaat ze, in samenwerking met videofilmer en technicus Arturo Escalante, uitwerken in video-, film- en  fotobeelden.  Ze wil  in beeld  brengen wat eigenlijk niet  in beeld te brengen is. Zoals zij het zelf zegt:”Ik ga proberen het onzichtbare ‘zichtbaar’ te maken”.

van Beurten laat zich voor dit project inspireren door drie dingen

1. De uitkomst van een wetenschappelijk onderzoek uit 2008 betreffende de hersenactiviteit van jazz- en improviserende musici. [1]

2. Het mystieke van het spontaan ‘verzinnen’ van muziek, een proces dat zich afspeelt in het hoofd, en het verklanken ervan door het bespelen van een instrument; het gaat dus om de relatie hersenen-handen. Van Beurten gaat op zoek naar deze relatie bij improviserende muzikanten.

3. De belevingswereld van de improviserende muzikant tijdens het improviseren.

Opname/Productieperiode

Maart t/m december 2011.

Verwachte exposities & uitvoeringen

(Najaar) 2011/2012. Houd blog & website in de gaten.


[1]

Neural Substrates of Spontaneous Musical Performance: An fMRI Study of Jazz Improvisation
Charles J. Limb1,2*, Allen R. Braun1
1 Language Section, Voice, Speech and Language Branch, National Institute on Deafness and Other Communication Disorders, National Institutes of Health, Bethesda, Maryland, United States of America, 2 Department of Otolaryngology- Head and Neck Surgery and Peabody Conservatory of Music, Johns Hopkins University, Baltimore, Maryland, United States of America


FacebookTwitterEmailPrintShare

Reacties zijn gesloten.